معاون اول رئیس جمهوری آییننامه جدید اصلاحی مشاغل سخت و زیانآور را برای اجرا به وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تأمین اجتماعی ابلاغ کرد ...
هیئتوزیران در جلسه مورخ 26/12/1385 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 77197
مورخ 28/6/1385 وزارتخانههای کار و امور اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش
پزشکی و سازمان تأمین اجتماعی ، موارد زیر را به تصویب رسانید:
ماده 1ـ کارهای سخت و زیانآور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی،
شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده و در اثر
اشتغال بیمهشده، تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد میشود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد.
مشاغل سخت و زیانآور موضوع این ماده به دو گروه تقسیم میشوند:
الف ـ مشاغلی که صفت سخت و زیانآوری با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما
میتوان با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی مناسب توسط
کارفرما سختی و زیانآوری آنها را حذف نمود.
ب ـ مشاغلی که ماهیتاً سخت و زیانآور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی،
ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما، صفت سخت و زیانآوری آنها کاهش یافته
ولی کماکان سخت و زیانآوری آنها حفظ میگردد.
تبصره - مشمولین قانون « نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و
جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور، مصوب 1367 و اصلاحات بعدی آن» و همچنین مشمولین قانون « حفاظت در برابر اشعه، مصوب 1368 » تابع قوانین و مقررات مربوط خواهند بود.
ماده2ـ تعیین سخت و زیانآور بودن مشاغل موضوع ماده (1) و نوع آن گروه «الف» و گروه « ب» حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکلها، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعی و با تأیید توسط کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع این آییننامه انجام میگیرد.
تبصره ـ در موارد مشمول بند «الف» ماده (1) این آییننامه که استاندارد حدود تماس شغلی عوامل بیماریزا و سخت و زیانآور وجود دارد اتخاذ تصمیم قطعی در کمیتهها مستلزم اندازهگیری و اظهارنظر کارشناسان بهداشت حرفهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سایر مراکز دارای مجوز از وزارتخانه یادشده است.
ماده3ـ کارفرمایان کارگاههای دایر که از تاریخ تصویب این آییننامه تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی یا شورایعالی حفاظت فنی، سخت و زیانآور شناخته شده یا میشود، مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یا شورا حسب مورد نسبت به ایمنسازی عوامل و شرایط محیط کار مطابق حدمجاز و استانداردهای مشخصشده در قانون کار و آییننامههای مربوط (مصوب شورایعالی حفاظت فنی) و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام و صفت سخت و زیانآوری مشاغل موضوع بند «الف» ماده (1) را حذف و نتیجه را کتباًَ به کمیته بدوی موضوع ماده (8) این آییننامه برای بررسی و تأیید گزارش نمایند.
تبصره ـ وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلفند کارگاههایی که مشاغل آنها سخت و زیانآور شناخته شده است و یا طبق این آییننامه سخت و زیانآور تعیین میگردد پس از گذشت مهلت مقرر در این ماده بازدید و نتیجه را کتباً به کمیته بدوی استان گزارش نمایند.
ماده4ـ کارفرمایان مکلفند شاغلین در کارهای سخت و زیانآور را حداقل سالی یکبار به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش جسمی و روحی آنان توسط مراکز بهداشتی و درمانی مورد معاینه قرار داده و نتیجه را در پروندههای مربوط ضبط و یک نسخه از آن را به سازمان تأمین اجتماعی ارایه نمایند.
تبصره1ـ تغییر شغل بیمهشده که در معرض فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیانآور باشد، براساس مقررات پیشبینیشده در قانون کار صورت میگیرد.
تبصره2ـ معاینات قبل از استخدام طبق ماده (90) قانون تأمین اجتماعی ـ مصوب 1354 ـ انجام میگیرد.
تبصره3ـ درصورت عدم انجام تکالیف مقرر در بند (2) جزء « الف» ماده واحده قانون اصلاح تبصره(2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده(76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76) ـ مصوب1371 و مصوب1380ـ سازمان تأمین اجتماعی ضمن انجام تعهدات قانونی نسبت به بیمهشده هزینههای وارده را مطابق ماده(90) قانون تأمین اجتماعی از کارفرمای مربوطه وصول خواهد نمود.
ماده5ـ به استناد تبصره (1) ماده (96) قانون کار مقررات و ضوابط انجام معاینات پزشکی موضوع ماده (4) این آییننامه اعم از قبل از استخدام و ادواری اختصاصی و هرگونه معاینه پزشکی دیگر در این ارتباط مطابق با دستورالعمل و آییننامههای جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
تبصره ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است تمهیدات لازم برای اعلام نتایج معاینات موضوع این ماده را متناسب با شرح وظایف سازمانهای ذیربط بعمل آورد.
ماده6ـ کمیته بدوی استان موظف است حسب گزارش کارشناسان موضوع ماده (2) بررسی و در صورت تأیید، حذف یا کاهش صفت سخت و زیانآور به ترتیب در مشاغل بند « الف» و « ب» ماده یک مراتب را برای خروج کارگاه از شمول این آییننامه به مراجع ذیربط ابلاغ نماید و درصورت عدم حذف صفت سخت و زیانآوری محیط کار در مشاغل بند «الف» ظرف مهلت مقرر، مطابق قانون کار از سوی وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از طریق مراجع ذیصلاح اقدام لازم بعمل میآید.
تبصره ـ در صورتی که گزارش کارشناسان موضوع این ماده پس از تأیید کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی حسب مورد حاکی از عدم کاهش یا حذف عوامل زیانآور و بیماریزای محیط کار ظرف مهلت مقرر در قانون باشد اقدامات لازم بر حسب مورد مطابق قانون کار از سوی وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بعمل خواهد آمد.
ماده7ـ سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیانآور موضوع این آییننامه و رسیدگی به درخواست کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع ماده (8) و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیتههای مذکور در این آییننامه به عهده شورایعالی حفاظت فنی است.
دستورالعمل اجرایی نحوه فعالیت کمیتههای مذکور و نظارت بر آنها به پیشنهاد وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی به تصویب شورایعالی حفاظت فنی خواهد رسید.
تبصره ـ مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی یا معاون وی یا معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حق رأی در زمینه کارهای سخت و زیانآور موضوع این آییننامه عضو شورایعالی حفاظت فنی خواهند بود.
ماده8 ـ به منظور تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور براساس ضوابط و سیاستگذاریهای شورایعالی حفاظت فنی و مقررات مربوط، کمیتههای بدوی و تجدید نظر استانی هرکدام با پنج عضو اصلی و پنج عضو علیالبدل به شرح زیر برای مدت سه سال منصوب میشوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع است.
الف ـ کمیته بدوی مرکب از اعضای زیر می باشد:
1. معاون روابط کار سازمان کار و امور اجتماعی استان و یا نماینده وی به عنوان رئیس جلسه.
2. معاون امور بیمهای اداره کل تأمین اجتماعی استان و یا نماینده وی.
3. کارشناس مسئول بهداشت حرفهای معاونت بهداشتی دانشگاه/دانشکده علوم پزشکی ذیربط.
4. نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان.
5. نماینده کارفرمایان حسب معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.
تبصره 1ـ جلسات کمیتههای بدوی و تجدیدنظر استانی در سازمان کار و امور اجتماعی استان تشکیل و با حضور چهار نفر از اعضای اصلی یا علیالبدل رسمیت مییابد و تصمیمات جلسه با اکثریت آراء حاضرین معتبر و لازمالاجرا میباشد.
تبصره2ـ در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقل وجود دارد درصورت طرح پروندههای مرتبط با منطقه تحت پوشش، کارشناس مسئول بهداشت حرفهای معاونت بهداشتی دانشکده مزبور، جایگزین کارشناس مسئول بهداشت حرفهای معاونت بهداشتی دانشگاه خواهد بود.
تبصره3ـ با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحبنظر و اساتید مربوط جهت شرکت در جلسات بدون حق رأی بلامانع میباشد.
تبصره4ـ درصورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع بندهای (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذیربط استان معرفی میشوند.
تبصره5 ـ رأی کمیته بدوی ظرف پانزده روز اداری از تاریخ ابلاغ قابلتجدیدنظرخواهی است و درصورتیکه هریک از طرفین (کارگر و کارفرما) به رأی بدوی اعتراض داشته باشند درخواست تجدیدنظر خود را کتباً به سازمان کار و امور اجتماعی محل تسلیم مینماید.
تبصره6 ـ هیچ یک از اعضای کمیتههای بدوی همزمان نمیتوانند عضو کمیته تجدیدنظر باشند. همچنین اعضای مذکور نمیتوانند در جلسه تجدیدنظر پروندههایی که در هنگام رسیدگی بدوی به آن رأی دادهاند با حق رأی شرکت نمایند.
ب ـ کمیته تجدیدنظر استان مرکب از اعضای زیر میباشد:
1ـ رئیس سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رییس کمیته.
2ـ مدیر کل تأمین اجتماعی استان.
3ـ معاونت بهداشتی دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ذیربط.
4ـ نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان.
5ـ نماینده کارفرمایان با معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.
تبصره1ـ رأی کمیته تجدیدنظر استان از تاریخ ابلاغ قطعی و لازمالاجرا میباشد.
تبصره2ـ درصورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع بندهای (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذیربط استان معرفی میشوند.
تبصره3ـ درصورت تساوی آراء (موافق و مخالف) اعم از بدوی و تجدیدنظر، جلسه بعدی با حضور همه اعضا تشکیل خواهد شد.
تبصره4ـ کمیتههای استانی موظفند در آراء صادره نوع سخت و زیانآوری مشاغل را که در زمره مشاغل بند « الف» یا « ب» ماده (1) این آییننامه میباشد تعیین نمایند.
تبصره5 ـ در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل وجود دارد درصورت طرح پروندههای مرتبط با منطقه تحت پوشش، معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی جایگزین معاونت بهداشتی دانشگاه میشود.
ج ـ با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحبنظر، اساتید و کارشناسان مربوطه جهت شرکت در جلسات بدون حق رأی بلامانع میباشد.
د ـ کارفرمایان کارگاهها مکلفند با کارشناسان موضوع ماده (2) و کمیتههای موضوع ماده (8) این آییننامه همکاری و مدارک مورد نیاز را در اختیار آنان قرار دهند.
ماده9ـ وظایف کمیتههای بدوی و تجدید نظر استانی به شرح زیر تعیین میشود:
الف ـ وظایف کمیتههای بدوی استانی به شرح زیر میباشد:
1. بررسی، تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیانآور با مواد این آییننامه که توسط بیمهشده، کارفرما، وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی و تشکلها به عنوان مشاغل سخت و زیانآور معرفی شده و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمانهای ذیربط از سوی رئیس کمیته بدوی.
2. رسیدگی مواردی که با اتخاذ تدابیر لازم حالت سخت و زیانآوری شغل یا مشاغل از بین رفته و در زمره مشاغل عادی درآمدهاند و اعلام آن به مراجع ذیربط به منظور حذف امتیازاتی که به کار سخت و زیانآور تعلق گرفته است.
3. اجرای سیاستها و مصوبات شورایعالی حفاظت فنی.
ب ـ وظایف کمیتههای تجدیدنظر استانی عبارت است از رسیدگی، اظهارنظر و تصمیمگیری در خصوص اعتراض به آراء کمیتههای بدوی استانی موضوع ماده (8) این آییننامه که توسط بیمه شده یا کارفرما درخواست گردیده است و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمانهای ذیربط از سوی رئیس کمیته تجدید نظر.
ماده10ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تغییرات حدود تماس شغلی آلایندههای محیط کار و عوامل بیماریزا را به شورایعالی حفاظت فنی اعلام و شورایعالی مذکور مراتب را به کمیتههای استانی، کارهای سخت و زیانآور برای اجرا ابلاغ مینماید.
ماده11ـ علاوه بر کارهای سخت و زیانآور مشخص شده طبق مصوبات شورایعالی حفاظت فنی و موارد تأیید شده توسط کمیتههای استانی، موارد زیر نیز سخت و زیانآور شناخته میشوند:
1. مشاغلی که در ندامتگاهها و زندانها مستقیماً با زندانی ارتباط دارند.
2. مشاغلی که مستقیماً در مراکز روان درمانی با بیماران روانی مرتبط هستند.
3. خبرنگاری
تبصره ـ مصادیق خبرنگاری با تأیید کمیته بدوی موضوع ماده (8) تعیین میشود.
ماده12ـ نحوه توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور به شرح زیر تعیین میگردد:
1. ایام زیر چنانچه در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیانآور واقع شود، به عنوان سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیانآور محسوب میگردد.
الف ـ تعطیلات هفتگی
ب ـ تعطیلات رسمی
ج ـ ایام استفاده از مرخصی استحقاقی
د ـ ایام استفاده از مرخصی بابت ازدواج یا فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان به مدت 3 روز با دریافت دستمزد در مورد مشمولان قانون کار.
هـ ـ ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مزبور توسط کارفرما پرداخت شود و یا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد.
و ـ تمام یا قسمتی از خدمت نظام وظیفه در جبهههای نبرد حق علیه باطل یا حضور داوطلبانه در جبهه.
ز ـ دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده براساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد حسب تقاضای وی.
2ـ ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیانآور واقع شود، موجب زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت و زیانآور نمیگردد.
الف ـ ایام خدمت وظیفه سربازی (دوران ضرورت و احتیاط) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته و یا اینکه در کار دیگری که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده باشد.
ب ـ دوران توقیف بیمه شده درصورتی که منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما براساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیمه شده پرداخت نماید.
ج ـ ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث و مخاطرات اجتماعی (مانند سیل، زلزله، جنگ و آتشسوزی) که خارج از اراده کارفرما و بیمه شده بوده و در نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل میگردد.
د ـ ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمه شده قبل از برقراری بیمه بیکاری در مشاغل سخت و زیانآور اشتغال به کار داشته و در حین مقرریبگیری و یا حداکثر تا دو ماه پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آییننامه بتواند بازنشسته شود.
هـ ـ ایام خدمت در جبهه که به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده باشد.
و ـ دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده براساس آن به موجب قانون آزاده شناخته شده باشد.
ز ـ ایام بلاتکلیفی بیمه شده که مستند به آرای صادره از سوی مراجع حل اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رأی بازگشت به کار یا پرداخت حقوق ایام مزبور شده باشد.
ح ـ ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی 10/5/1354 تا 4/1/1359 واقع شده باشد.
ط ـ غیبت غیرموجه حداکثر به مدت ده (10) روز در سال در مورد کارگاههای مشمول قانون کار یا بر اساس مقررات انضباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاههای غیر مشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم نشده باشد.
ی ـ مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق موضوع ماده (67) قانون کار.
3ـ ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیانآور واقع شود توالی اشتغال او را از بین برده و موجب تناوب اشتغال وی میگردد.
الف ـ استفاده از مرخصی بدون حقوق به مدت بیش از دو ماه به هر منظور و تحت هر عنوان علاوه بر مرخصی مندرج در بند « ی» ردیف (2) این ماده.
ب ـ اخراج، استعفا، انفصال و بازخریدی مشروط بر اینکه حداکثر تا دو ماه در مجموع پس از تاریخ موارد مزبور در مشاغلی که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار نشده یا طبق این آییننامه نتواند بازنشسته شود.
ج ـ اشتغال در کارها و مشاغل عادی به مدت یک ماه.
د ـ اشتغال در حرف و مشاغل آزاد به مدت یک ماه.
هـ ـ بیمه اختیاری به مدت یک ماه.
و ـ بیکاری.
بدون دریافت مقرری بیکاری بیش از دو ماه.
ز ـ سایر موارد مشابه.
ماده13ـ شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیانآور به شرح زیر می باشد:
ـ بیمه شدگانی که حداقل (20) سال سابقه کار متوالی یا بیست و پنج (25) سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیانآور را داشته باشند، بدون شرط سنی میتوانند درخواست بازنشستگی از سازمان تأمین اجتماعی نمایندـ
2ـ چنانچه کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده (91) قانون تأمین اجتماعی قبل از رسیدن بیمهشده شاغل در کارهای سخت و زیانآور به سابقه مقرر در بند (1) فوق، فرسایش جسمی و روحی وی را ناشی از اشتغال به کارهای سخت و زیانآور تشخیص و تأیید نمایند.
3ـ این قبیل بیمهشدگان به صرف ارایه درخواست بازنشستگی مجاز به ترک کار نبوده و میباید احراز شرایط و استحقاق آنها جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیانآور رسماً از سوی سازمان تأمین اجتماعی به آنها ابلاغ و سپس ترک کار نمایند.
4ـ چنانچه بیمه شده شرایط استفاده از بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیانآور را طبق این آییننامه احراز کند سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به برقراری مستمری وی از تاریخ ترک کار اقدام نماید.
5ـ افرادیکه حداقل بیست (20) سال متوالی یا بیست و پنج (25) سال متناوب سابقه پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیانآور مربوط به قبل از تاریخ تصویب قانون را داشته باشند و یا در آینده شرایط مذکور را احراز نمایند، میتوانند درخواست بازنشستگی خود را با رعایت بند (1) این ماده به سازمان تأمین اجتماعی تسلیم نمایند.
ماده14ـ کارفرما مکلف است پس از احراز شرایط بازنشستگی بیمه شده شاغل در کارگاه وی، طبق این آییننامه معادل چهار درصد (4%) میزان مستمری برقراری بیمه شده نسبت به سنوات اشتغال او در مشاغل سخت و زیانآور را که توسط سازمان تأمین اجتماعی محاسبه و مطالبه میگردد به طور یکجا به سازمان یادشده پرداخت نماید.
ماده15ـ آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به موجب این آییننامه ایجاد میشود منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم در دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمیگردد.
ماده16 ـ اجرای این آییننامه در مورد آن دسته از مشمولین قانون تأمین اجتماعی که در مشاغل سخت و زیانآور وزارت دفاع و پشتیبانی و نیروهای مسلح و شرکتها و سازمانهای تابعه آن به صورت خرید خدمت مشغول خدمت میباشند با رعایت مقررات و ضوابط نیروهای مسلح و با هماهنگی سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود.
